Η σχέση μπαταρίας και δυναμό σε ένα αυτοκίνητο. Ένα ζευγάρι που δε θα χωρίσει ποτέ!

H μπαταρία η αποτελεί βασικό εξάρτημα για την εκκίνηση του αυτοκινήτου μας καθώς και για την λειτουργία των ηλεκτρικών συστημάτων. Το δυναμό είναι συνήθως συνδεδεμένο με τον κινητήρα μέσω ενός ιμάντα και περιστρέφεται παράγοντας ηλεκτρικό ρεύμα. Ένα μέρος από αυτό αποταμιεύεται στην μπαταρία ενώ το υπόλοιπο καταναλώνεται άμεσα από τα ηλεκτρικά συστήματα (φωτισμού, ανάφλεξης κ.α.) του αυτοκινήτου.

Αν ρωτούσαμε έναν χημικό μηχανικό τι είναι η μπαταρία;

Οι μπαταρίες των αυτοκινήτων είναι συστοιχίες επαναφορτιζόμενων στοιχείων. Είναι σχεδόν πάντα μολύβδου – θειικού οξέος, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι χάλυβα – αλκαλίου ή νικελίου – αλκαλίου. Η μπαταρία αποτελείται από έξι στοιχεία των 2 Volt, συνδεδεμένες σε σειρά έτσι ώστε στους ακροδέκτες της να έχει διαφορά δυναμικού 12 Volt. Η πραγματική τάση της μπαταρίας δεν είναι πάντα η ονομαστική των 12V. Κυμαίνεται από 14,5 V αμέσως μετά από μία πλήρη φόρτιση μέχρι τα 10,8 V αν είναι τελείως αφόρτιστη.

Στα βασικά χαρακτηριστικά μιας μπαταρίας περιλαμβάνεται η δυνατότητα επαναφόρτισης εφ’ όσον έχει δώσει κάποια ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας. Άλλο χαρακτηριστικό είναι πως διαθέτει χαμηλή εσωτερική αντίσταση. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως μπορεί να δίνει υψηλά ρεύματα για την εκκίνηση στην μίζα, χωρίς να προκαλείται σημαντική πτώση τάσης. Ο ηλεκτρολύτης της είναι αραιωμένο θειικό οξύ που είναι διαβρωτικό και δεν πρέπει να έρθει σε επαφή με μάτια, δέρμα , ρούχα ή εξαρτήματα και μέρη του αυτοκινήτου.

Αν ρωτούσαμε ένα Φυσικό τι είναι το δυναμό;

Το δυναμό είναι μια γεννήτρια συνεχούς ρεύματος, που παίρνει κίνηση από το στροφαλοφόρο άξονα με ιμάντα. Μειονεκτήματα του δυναμό είναι ο όγκος του για μια δοσμένη δύναμη και η αδυναμία του να φορτίσει τους συσσωρευτές στις χαμηλές στροφές λειτουργίας του κινητήρα. Για το λόγο αυτό σήμερα έχει επικρατήσει ο εναλλακτήρας (alternatοr) που παράγει εναλλασσόμενο ρεύμα, το οποίο συνέχεια ανορθώνεται σε συνεχές.

Αν ρωτούσαμε έναν ηλεκτρολόγο/μηχανολόγο μηχανικό για το ηλεκτρικό σύστημα; 

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ του αυτοκινήτου χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη, το (κύκλωμα) παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας και τα (κυκλώματα) κατανάλωσης της ενέργειας. Το κύκλωμα υψηλής τάσης, το οποίο έχει λειτουργική σχέση, μόνο με τον κινητήρα του αυτοκινήτου. Ουσιαστικά είναι ένας κλάδος του ηλεκτρικού συστήματος του αυτοκινήτου και όχι τελείως ανεξάρτητο κύκλωμα. Η διαδρομής της υψηλής τάσης είναι: χαμηλή τάση (μπαταρία, δυναμό) – πολλαπλασιαστής – διανομέας (ντιστριμπυτέρ) – μπουζί (σπινθηριστές).

Το κύκλωμα χαμηλής τάσης περιλαμβάνει την παραγωγή, την αποθήκευση και την τροφοδοσία όλων των υπόλοιπων εξαρτημάτων ενός αυτοκινήτου που δουλεύουν με ηλεκτρικό ρεύμα. Το κύκλωμα έχει τη διάταξη Δυναμό – αυτόματος – μπαταρία – διακόπτης, με παράλληλους κλάδους: α) μίζα (εκκινητήρας), β) πολλαπλασιαστής, γ) φώτα, δ) καθαριστήρες, ε) βεντιλατέρ (αν είναι ηλεκτρικό), στ) ανεμιστήρας καλοριφέρ, ζ) θερμαντική αντίσταση, για το πίσω κρύσταλλο, και η) αξεσουάρ – πίνακας οργάνων.

Αν ρωτούσαμε τον μηχανικό μας στο συνεργείο;

Η μπαταρία είναι κυρίως η πηγή που τροφοδοτεί τα ηλεκτρικά κυκλώματα του αυτοκινήτου με ρεύμα. Η μπαταρία λειτουργεί με 12 V. Το δυναμό μαζί με την μίζα και την μπαταρία είναι τα σημαντικότερα ηλεκτρικά στοιχεία ενός αυτοκινήτου. Ο βασικός ρόλος της μπαταρίας δεν είναι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αλλά η αποθήκευση της παραγόμενης από το δυναμό. Η ύπαρξη της μπαταρίας περνά απαρατήρητη αλλά δίχως αυτή δεν μπορεί να λειτουργήσει ένας κινητήρας. Βρίσκεται κάτω από το καπό του αυτοκινήτου μας και δεν την θυμόμαστε σχεδόν ποτέ, μέχρι να φτάσει η στιγμή που ο κινητήρας δεν θα τίθεται σε λειτουργία και να χρειαστεί να την αντικαταστήσουμε. 

Στα παλιότερης τεχνολογίας αυτοκίνητα που έχουν παραμείνει εβδομάδες σταθμευμένα η μπαταρία χρειάζεται λίγο χρόνο για να «ξυπνήσει», κάτι που μπορεί να γίνει ενεργοποιώντας το ηχοσύστημα. Αν η ενδεικτική λυχνία φαίνεται αμυδρά τότε με ένα σετ καλωδίων (τα γνωστά «κροκοδειλάκια») ή ένα καλό… σπρώξιμο ο κινητήρας μπορεί να πάρει μπροστά. Στην περίπτωση που το λαμπάκι της μπαταρίας είναι σβηστό τότε απαιτείται η φόρτιση της τελευταίας σε κάποιο ηλεκτρολογείο αυτοκινήτων. 

Στα σύγχρονα μοντέλα σπανίως εκφορτίζεται η μπαταρία καθώς υπάρχει ειδικό σύστημα που την απομονώνει. Σε κάθε περίπτωση πάντως καλό θα είναι να μην επιχειρήσετε κάτι από μόνοι σας καθώς μπορεί να θέσετε σε κίνδυνο ζωτικής σημασίας συστήματα, όπως ο εγκέφαλος του κινητήρα λόγω απώλειας μνήμης κ.α.

Πρακτικός οδηγός και σύντομη σύνοψη 

Ο διακόπτης κατά κανόνα λειτουργεί με ένα ειδικό κλειδί και έχει συνήθως τρεις θέσεις: α. Κλειστός, όπου δε λειτουργεί κανένα ηλεκτρικά εξάρτημα, εκτός από το φωτισμό του χώρου των επιβατών και του πορτ-μπαγκάζ, τα φώτα θέσης και τον αναπτήρα. β. Οδήγηση, όπου λειτουργούν όλα ανεξαιρέτως τα ηλεκτρικά εξαρτήματα του αυτοκινήτου, εκτός από τη μίζα και γ. Εκκίνηση, όπου λειτουργούν όλα τα ηλεκτρικά εξαρτήματα και η μίζα. Η θέση αυτή είναι στιγμιαία με επαναφορά. Ο διακόπτης δηλ. παραμένει σε αυτή, μόνο όσο τον κρατήσουμε εκεί και επιστρέφει αμέσως στη θέση οδήγησης μόλις τον αφήσουμε. Η θέση αυτή χρησιμοποιείται ώσπου να πάρει μπρος ο κινητήρας του αυτοκινήτου.

Συνοπτικά οι επιμέρους διαχωρισμοί του ηλεκτρικού συστήματος του αυτοκινήτου περιλαμβάνουν το σύστημα φόρτισης, που χρησιμεύει στον έλεγχο της παρεχόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στους διάφορους καταναλωτές και στην φόρτιση της μπαταρίας. Το σύστημα εκκίνησης, που χρησιμεύει για το ξεκίνημα της μηχανής που γίνεται με την βοήθεια ενός ηλεκτρικού κινητήρα (μίζα). Το σύστημα ανάφλεξης, το οποίο έχουν μόνο οι βενζινοκινητήρες και έχει σαν σκοπό την δημιουργία σπινθήρα στο μπουζί όπου είναι απαραίτητος για την ανάφλεξη του καύσιμου μίγματος στους κυλίνδρους της μηχανής . Το σύστημα φωτισμού και δεικτών οργάνων, που χρησιμεύει στον έλεγχο και ασφαλή οδική κυκλοφορία του οχήματος. Η κόρνα και οι λοιπές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, οι οποίες ποικίλουν ανάλογα με το κάθε αυτοκίνητο και την διάθεση του κατόχου, όπως υαλοκαθαριστήρες, αναπτήρες, ηλεκτρικός μηχανισμός τζαμιών, κλιματιστικό συγκρότημα, εξαερισμός, όργανα ελέγχου (στροφόμετρο, δείκτης θερμοκρασίας, δείκτης ποσότητας καυσίμου, μετρητής πίεσης λαδιού, αμπερόμετρο, βολτόμετρο), αντικλεπτικά συστήματα, ραδιομαγνητόφωνα κ.τ.λ. 

κείμενο/ φωτογραφία: Λευτέρης Κοσμίδης

Check Also

1η Έκθεση Κλασσικών οχημάτων Βορείου Ελλάδος

Η 1η Εκθεση Κλασσικών Οχημάτων έγινε πραγματικότητα στη Θεσσαλονίκη και μας ταξίδεψε πίσω στο χρόνο με τα vintage αυτοκίνητά της.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.